Mesobuthus gibbosus  (Brullé, 1832)  - Anadolu Sarı Akrebi

Takım: Scorpiones  Üstfamilya: Buthoidea  Familya: Buthidae

 Tavsif:

 1832. Buthus gibbosus Brullé, Expéd. Morée, 3 (1) sect. 2: 57, t. 28, f. 2.  Terra-typica: Mora Yarımadası, Yunanistan.

  1950. Mesobuthus gibbosus Vachon, Archs Inst. Pasteur Algérie, 28 (2): 152.

 Ayırıcı Özellikleri:

Karapaksta antero-lateral karinalar ile postero-median karinalar birleşerek lir şeklinde yapı göstermez ve mid-median karinalar ile postero median karinalar boyuna düz bir çizgi halinde birleşmiştir.  II. ve III. kuyruk segmentlerinin ventro-median karinalarını oluşturan granüller posteriore doğru büyümez. IV. kuyruk segmenti 10 tam karinalıdır.  Tarak organı dişide 20-27, erkekte 27-33 dişlidir (Karataş, 2000, Karataş and Karataş, 2003).

Daha çok açık alanlarda, özellikle steplerde, yerleşim bölgelerinde, binalarda ve harabelerde; ayrıca kurumuş dere yataklarında, maki ve Pinus spp. (çam) ormanları kenarlarında, bazen orman içlerindeki açıklıklarda taşlar altında  görülür . Dikey dağılımı, 0-1500 m'ler arasıdır.

 Önemi: 

Halk sağlığı açısından zehirleri önemlidir. Ancak daha çok kusma, sancı, yüksek ateş vs. şeklinde 24 saat kadar süren etkileri görülür. LD₅₀ ......... mgr.

 Biyolojisi:

Nocturnal bir tür olup; daha çok Diptera, Orthoptera, Hemiptera, Blattodea, Chilopoda ve Aranea gruplarına ait eklembacaklı türleri ile beslenir. Ayrıca bu türün genç ve erginlerinde kannibalizme rastlanmıştır. Yapılan denemelerde 7 ay kadar açlığa dayandığı görülmüştür. Doğum, yaz aylarında olup, bir süre sırtta gezdirilen yavruların sayısı, 30-50 kadar, bazen 60'a kadar ulaşır.

 Dağılım:

Balkanlar ve Türkiye'de dağılış gösteren İran-Turan kökenli cinsin batıdaki temsilcisidir. Yurdumuzda Anadolu Diyagonali'nin batısında; Karadeniz sahil şeridi dışında kalan bölgelerde yaygındır. Trakya'da da son zamanlarda bulunmuştur. Türkiye'deki alttürü Mesobuthus gibbosus anatolicus Schenkel, 1947 olarak tanımlanır.

 Literatür:

Schenkel, 1947; Kinzelbach, 1975; Fet et al., 2000; Karataş, 2000; Karataş and Karataş, 2003; Koç, 2003.